Ga naar hoofdinhoud

Soorten grensoverschrijdend gedrag

Niet altijd is het meteen duidelijk of wat je meemaakt onder grensoverschrijdend gedrag valt. Hieronder vind je de meest voorkomende vormen, met een korte uitleg en concrete voorbeelden. Twijfel je? Vertrouw op je gevoel — je melding telt altijd.

Pesten

Herhaaldelijk en stelselmatig negatief gedrag gericht op één of meerdere personen, waardoor die zich onveilig, klein of buitengesloten voelen. Pesten gaat over een patroon, niet over één losse opmerking.

Voorbeelden

  • Iemand systematisch buitensluiten van gesprekken, lunches of activiteiten
  • Roddelen of geruchten verspreiden over een collega of medeleerling
  • Spullen verstoppen, beschadigen of belachelijk maken
  • Aanhoudende grappen, bijnamen of opmerkingen die als kwetsend worden ervaren

Intimidatie

Gedrag dat angst, druk of een gevoel van bedreiging veroorzaakt. Het kan subtiel zijn (machtsmisbruik, dreigende blikken) of openlijk (uitschelden, schreeuwen, dreigen).

Voorbeelden

  • Dreigen met ontslag, slechte beoordelingen of straf om iemand te laten zwijgen
  • Iemand voortdurend onderbreken, afsnauwen of belachelijk maken in groep
  • Bedreigende berichten of agressieve toon via mail of chat
  • Misbruik maken van een hiërarchische positie om iemand onder druk te zetten

Discriminatie

Iemand ongelijk behandelen of uitsluiten op basis van persoonlijke kenmerken zoals afkomst, huidskleur, geslacht, seksuele oriëntatie, leeftijd, religie, beperking of sociale achtergrond.

Voorbeelden

  • Iemand niet uitnodigen voor projecten of overleg vanwege afkomst of geslacht
  • Grappen of opmerkingen maken over religie, seksuele oriëntatie of huidskleur
  • Bij gelijke prestaties anders beoordelen of belonen
  • Een sollicitant afwijzen op basis van naam, accent of leeftijd

Seksueel grensoverschrijdend gedrag

Elk seksueel getint gedrag waar de andere persoon niet mee instemt of zich ongemakkelijk bij voelt. Dit gaat van ongewenste opmerkingen tot ongewenste aanrakingen of aanranding.

Voorbeelden

  • Ongewenste opmerkingen over iemands lichaam, kleding of uiterlijk
  • Ongewenste aanrakingen, knuffels of kussen
  • Seksueel getinte berichten, foto's of grappen sturen of tonen
  • Aandringen op een date of seksueel contact ondanks duidelijke afwijzing

Fysiek geweld

Elke vorm van lichamelijk geweld of dreiging daartoe. Ook lichte vormen, zoals duwen of vastgrijpen, vallen hieronder wanneer ze ongewenst zijn.

Voorbeelden

  • Slaan, schoppen, duwen of hardhandig vastpakken
  • Spullen naar iemand gooien of dichtbij hem/haar smijten
  • Iemand de doorgang versperren of fysiek intimideren
  • Dreigen met fysiek geweld, ook als het niet wordt uitgevoerd

Verbaal geweld

Met woorden — gesproken of geschreven — iemand bewust kwetsen, vernederen of kleineren. Het kan gaan om uitbarstingen, maar ook om voortdurende negatieve commentaar.

Voorbeelden

  • Schelden, vloeken of beledigingen richten op een persoon
  • Vernederen of belachelijk maken waar anderen bij zijn
  • Schreeuwen, afsnauwen of iemand publiekelijk afkraken
  • Beledigende berichten via mail, chat of sociale media

Ander gedrag

Niet elke ervaring past in een vakje. Voel je dat iets niet oké was — bijvoorbeeld manipulatie, machtsmisbruik, stalking of structurele werkdruk — dan kan je het ook hier melden.

Voorbeelden

  • Manipulatie of gaslighting waardoor je aan jezelf gaat twijfelen
  • Stalken: ongewenst volgen, opwachten of voortdurend contact zoeken
  • Structureel onmogelijke werkdruk of doelbewuste isolatie
  • Andere situaties waarbij je grens overschreden werd

Herken je iets in dit overzicht?

Je kan altijd anoniem een melding doen. Je beslist zelf wat je deelt en hoe ver het gaat.